بسیاری از والدین (به خصوص مادران) نگران فرزند دانش آموزان مبتلا به صرع خود هستند. آنها عادت کرده اند که در سنین پیش از دبستان همیشه در کنار فرزند خود بوده و به آرامشی نسبی از سلامتی وی دست پیدا کنند. اما با ورود فرزند به مدرسه لاجرم ساعاتی از فرزند خود دور میشوند و در این ساعات دچار اضطراب و نگرانی میشوند که برای سلامتی مادر نیز زیانبار است.
من فکر می کنم تصادفا مدرسه موقعیت خوبی است که مادر از توانایی های فرزند خود در اداره خود و انجام تکالیفش اطمینان حاصل کند. به این ترتیب مادر درخواهد یافت که فرزند او نیز فرقی با مردم دیگر ندارد و به این ترتیب نگرانی اولیه جای خود را به رضایت بعدی خواهد داد.
نکات مهم درباره تحصیل دانش آموزان مبتلا به صرع
ميدانيم مدرسه در زندگي بچهها نقش حساس و مهمي دارد و اين عجيب نيست كه خانوادههاي داراي فرزند مبتلا به صرع، راجع به آن سوالات فراوان داشته باشند. همچنين اولياي مدرسه كه در زمان عدم حضور والدين مسئوليت اين بچهها را به عهده دارند.
هركس با فرزند شما سر و كار دارد، از راننده سرويس گرفته تا معلم و ناظم مدرسه، بايد اطلاعاتي راجع به مشكل فرزند شما داشته باشد.
آيا مدرسه بايد از صرع دانشآموز مبتلا اطلاع داشته باشد؟
اگر به سلامت فرزند خود اهميت ميدهيم حتما بايد اطلاعات درستي را به اولياي مدرسه بدهيم. بيتوجهي به اين موضوع يا عدم اهميت اولياي مدرسه به مشكل صرع دانشآموز مبتلا، ميتواند خطرساز باشد.
بديهي است اطلاعات درست و علمي اولياي مدرسه راجع به صرع در عكسالعمل آنها، در زمان حمله، چه در جهت درمان و كمكهاي اوليه و چه در جهت تشخيص به موقع و جلوگيري از عوارض بعدي ميتواند كمك موثري باشد.
در اينجا ضمن تاكيد بر آموزشهاي اوليه اولياي مدرسه راجع به اختلال صرع، توضيح مختصري در زمينه نحوه اطلاعرساني والدين به مدرسه و گزارش مشكلات دانشاموز مبتلا به صرع، ارائه ميدهيم:
چه نكاتي را بايد اولياء مدرسه در مورد صرع دانشآموز مبتلا بدانند؟
ابتدا بايد سطح اطلاعات اولياء مدرسه را راجع به اختلال ارزيابي نمود. اگر اطلاعات در سطح قابل قبولي نيست. بهتر است از پايه نكات اصلي را به طور كلي در مورد اختلال صرع توضيح و آموزش داد و سپس راجع به مشكل خاص دانشآموزان مبتلا، خانواده بيمار بايد اطلاعات ذيل را در اختيار مدرسه بگذارند يا به عبارتي مدرسه بايد اين اطلاعات را از والدين هر دانشآموز مبتلا به دست آورد.
- صرع دانشآموز مبتلا به حمله تشنجي چگونه است؟
(چگونگي حملات فرد مبتلا را بايد پرسيد)
- آيا حمله صرع اين دانشآموز قبل از اينكه آغاز شود علائم خبر دهنده و هشدار دهنده دارد؟ اگر دارد علائم آن چيست؟
- حمله تشنجي چه مدت طول ميكشد؟
- فرد مبتلا چه مدت زمان براي برگشت به حال عادي پس از حمله نياز دارد؟ به عبارتي چه مدت بعد از حمله بايد استراحت كند تا به حال طبيعي برگردد؟
- چه اقدامات كمكي اوليه هنگام حمله نياز دارد؟
- حمله چند بار در هفته يا در ماه رخ ميدهد؟
- عوارض مستعدكننده يا ايجادكنندهاي كه احتمالا موجب حمله ميشوند در مورد دانشآموز مذكور كدامند؟
- آيا دانشآموز مبتلا، دارويي مصرف ميكند؟ يا در روز بايد چند قرص بخورد؟
اطلاعات كافي راجع به چگونگي مصرف دارو در مدرسه را بايد اولياي مدرسه بدانند. همچنين بهتر است آنان را از عوارض داروهاي ضد صرع مطلع ساخت.
- چه عكسالعملي را والدين هنگام حمله فرزند خود از اولياي مدرسه انتظار دارند؟ آيا دانشآموز را به خانه برگردانند، به اورژانس انتقال دهند، يا پزشك تماس بگيرند و يا صبر كنند تا به حال اوليه برگشته و سپس به كار خود ادامه دهند؟
- همچنين لازم است والدين اگر اطلاعاتي راجع به نحوه تحصيل فرزند خود دارند و به توصيه پزشك معالج محدوديتهايي براي نوع درس و فعاليت فيزيكي بايستي انجام گيرد، در اختيار مدرسه گذارند. در واقع هرگونه مراقبت و نظارتي كه توصيه شده است، در اختيار اولياي مدرسه قرار دهند.
اطلاعات لازم راجع به صرع را والدين يا اولياي مدرسه از كجا به دست آورند؟
در تمام دنيا دادن اين اطلاعات به عهده انجمن صرع است. خوشبختانه در كشور ما نيز پس از تاسيس انجمن صرع ميتوان اطلاعات لازم را از انجمن، به طريق حضوري، مشاوره، مكاتبهاي و پستي به دست آورد. بديهي است انجمن صرع ايران وظيفه دارد به پرسشهاي شما پاسخ دهد و در يافتن پاسخ آنها به شما كمك نمايد.
دارو و مدرسه
اگر دانش آموزي بايد در بين روز دارو مصرف كند، چه تصميمي ميگيريد؟ مسئوليت مصرف دارو را به عهده خود دانش آموز بايد گذاشت و يا به عهده مدرسه يا والدين؟ در مواردي دانش آموز از هر نظر توان پذيرش مسئوليت مصرف داروي خود را دارد كه در اين صورت به عهده خود اوست و گاه مدرسه مانند والدين اين مسئوليت را ميپذيرد و محلي براي نگهداري داروها داشته و سر وقت دارو را به دانشآموز ميدهد. اما در هر حال امكان فراموش شدن دوز مصرفي ميان روز وجود دارد و گاه ممكن است دانشآموز داروي خود را نخورد. بهترين راه در اين موارد مشاوره با پزشك مربوطه است تا شايد داروها را طوري تنظيم نمايد كه نيازي به مصرف داروها در بين روز و در مدرسه نباشد و يا احيانا بتوان پس از برگشت از مدرسه دارو را مصرف نمود.
ورزش در مدرسه:
براي آنكه بخواهيم فرزند ما فعاليتهاي ورزشي را به خوبي و كامل انجام دهد، بايد به سه عامل اصلي توجه كنيم. اين عوامل براي همه فعاليتهاي دانشآموزان در مدرسه و خانه اهميت دارد:
1- طبيعت و فرم نوع فعاليت ورزشي.
2- طبيعت و نوع صرع دانشآموز.
3- مراقبت در دسترس و امكانات موجود در حين ورزش كردن.
اگر به موارد فوق توجه شود، در واقع شما به حل مسئله به طور علمي پرداختهايد. ميتوان اين موارد را با معلم ورزش و والدين و پزشك معالج فرد مصروع در ميان گذاشت و براي فعاليت مناسب و ممكن ورزشي تصميمگيري نمود.
براي مثال ممكن است ورزش ژيمناستيك در ارتفاع بالا براي فرزند شما مناسب نباشد اما همين ورزش در روي زمين و با حضور مراقبين مخصوص براي فرد مصروع اشكالي ندارد. در مجموع همه ورزشها با مراقبت و رعايت اصول ايمني قابل اجرا ميباشد.
صرع و ضعف تحصيلي:
علل متفاوتي براي ضعيف بودن درس يك دانشآموز مصروع وجود دارد و همه آن ها مربوط به مشكل صرع آنها نيست. اگر اطمينان داريد كه صرع عامل افت تحصيلي فرزند شماست، پس نكات زير را به دقت بررسي و مورد مطالعه قرار دهيد:
- تنفر از مدرسه به علت رنج و مشكلي كه دانشآموز مصروع در بين بچههاي ديگر احساس ميكند.
- تصور خانواده و اولياي مدرسه از اينكه دانشآموز مصروع به علت حمله صرع نميتواند پيشرفت تحصيلي داشته باشد.
- حملات صرع متناوب و زياد از هر نوع بخصوص صرع «نوع ابسنس» كه اغلب يا تشخيص داده نميشود يا توقف شناخت موقتي كه به علت اختلال الكتريكي گذرا در مغز رخ ميدهد.
- آسيب به مغز، حتي خيلي جزيي كه ممكن است فقط بخش مربوط به يادگيري را تحت تاثير قرار دهد. مانند بخش مربوط به خواندن.
عوارض داروهاي ضدصرع (كه البته خيلي شايع نيست) و بيشتر به صورت منگي و گيجي، كاهش حافظه و ضعف تمركز خود را نشان ميدهد.
شما بايد تمام اين موارد را با اولياي مدرسه در ميان بگذاريد تا موردي كه بيشتر اهميت دارد و در ضعف تحصيلي فرزند شما تاثير دارد، بيابيد. ممكن است بيشتر از يكي از موارد بالا در افت تحصيلي فرزند شما مطرح باشد. اما خوشبختانه همه آنها قابل حل است و بخشي از آنها را با مشورت تخصصي با پزشك مربوطه بايد حل كنيد.
صرع – رفع تكليف و تنبلي:
گاه بچههاي مصروع از صرع خود سوءاستفاده ميكنند و به عنوان يك بهانه براي رفع تكليف و در رفتن از زير درس خواندن به كار ميرود. به بهانه صرع گاه خانواده و معلم خود را گول ميزنند تا به دليل انجام ندادن تكليف سرزنش نشده و تنبيه نشوند. مثلا مواردي چون انجام ندادن تكاليف شب، عذر آوردن براي تميز نكردن اتاق خود يا نشستن دست و صورت و غيره. بايد توجه داشت كه كودك مبتلا به صرع از اين نظر هيچ فرقي با ديگر كودكان ندارد و بايستي از او انتظار داشت كه وظايف خود را انجام دهد و عذري نياورد.
اما با اين حال دروسي هستند كه ممكن است موجب افزايش اضطراب دانشآموز شده و ترس از وقوع حمله را افزايش دهند. در اين موارد بايد آموزش مقابله با استرس و يا پرهيز از موارد استرسزا را به فرزند خود بياموزيد و سعي كنيد، به جاي روحيه شكست در مقابل مشكلات و رنج، به آنها راه تطابق را بياموزيد.
صرع و امتحان:
معمولا مورد خاصي پيش نميآيد و دانشآموز دچار صرع مانند ديگر دانشآموزان قادر به گذراندن امتحانات خود ميباشد. در مواردي كه حمله صرع هنگام امتحان رخ دهد، ديگر قضيه فرق ميكند و قطعا اولياي مدرسه اين مورد را در محاسبه نمره در نظر ميگيرند. در مواردي كه حملات صرع، شديد و كاملا تحت كنترل نميباشند. لازم است پزشك متخصص و والدين توضيحات لازم را در اختيار اولياي مدرسه گذاشته و در مورد وضعيت و شرايط امتحان به آنها توضيح دهند.
صرع و مدرسه استثنايي:
اكثر فرزندان دچار صرع ميتوانند به خوبي در ميان ديگر دانشآموزان و در مدارس معمولي به تحصيل بپردازند. اگر بپرسيد چه مدرسهاي براي فرزند شما بهتر است؟ بايد بگوييم كه تحصيل در مدرسه عادي را توصيه ميكنيم. در مواردي كه دانشآموز مصروع طي كارشناسيهاي پزشكي و روانشناسي، همراه با صرع، بيماري زمينهاي مغزي ديگري دارد و يا بهره هوشي پايينتر از حد نرمال دارد، بهتر است در مدرسه استثنايي تحصيل نمايد.
منبع: سایت ایران ویج